↑ Terug naar Orgaandonatie

Hoe gaat het doneren in zijn werk?

 

 

Orgaan- en weefseldonatie is niet iets wat je zomaar doet. Er zijn allemaal zeer strenge regels en protocollen voor opgesteld die allemaal strikt nageleefd moeten worden. De veiligheid van de ontvanger staat altijd voorop, waardoor het nemen van risico’s uit den boze is. Op deze pagina kun je lezen hoe een orgaan- of weefseldonatie in zijn werk gaat. Voor orgaandonatie en weefseldonatie zijn aparte procedures, daarom zullen wij deze apart bespreken.

Orgaandonatie:
Raadplegen donorregister:
Een arts kijkt in het donorregister als de overledene medisch gezien geschikt is voor donatie. Zo kan vastgesteld worden welke keuze de overledene gemaakt heeft.

Donormelding:
Staat de overledene geregistreerd staat als donor of als de nabestaanden toestemming hebben gegeven voor donatie? Dan meldt de arts de overledene aan als donor bij de Nederlandse Transplantatie Stichting (NTS).

Matching:
De NTS heeft alle medische gegevens van de patiënten die op de wachtlijst staan voor organen tot haar beschikking. Aan de hand van die gegevens bekijken zij welke patiënten het meest geschikt zijn om de organen te ontvangen. De ziekenhuizen van de ontvangende patiënten brengen vervolgens alles in gereedheid voor transplantatie.

Tijdsdruk:
Orgaandonatie staat onder gigantische tijdsdruk. Tussen het vaststellen van hersendood bij de overledene tot aan de operatie zit meestal vier tot twaalf uur. In de tussentijd blijft de overledene op de IC-afdeling van een ziekenhuis aan de beademing. Dit wordt gedaan, omdat organen continu zuurstof nodig hebben om in goede conditie te blijven. De nabestaanden mogen bij de overledene blijven tot aan de donoroperatie.

Ingreep:
De artsen van het speciale uitnameteam werken zeer zorgvuldig en met respect voor de overledene. De operatie duurt ongeveer drie tot zes uur.

Houdbaarheid:
Organen die uit het lichaam verwijderd zijn, zijn maar beperkt houdbaar. Bij hart- en longdonatie mag het proces vanaf donatie tot transplantatie niet langer duren dan drie tot vijf uur. Voor een lever is dit maximaal 12 uur, terwijl de nieren tot wel 24 uur buiten het lichaam kunnen blijven.

Betrokken hulpverleners:
Naast de arts, het uitnameteam en de verpleegkundigen is ook een transplantatiecoördinator en vaak een donatiecoördinator betrokken bij de donatieprocedure.

Weefseldonatie:
Raadplegen donorregister:
Als een overledene medisch gezien geschikt is voor donatie kijkt de arts, die de dood heeft vastgesteld, in het donorregister. Dit wordt gedaan om vast te stellen welke keuze de overledene gemaakt heeft.

Donormelding:
De arts meldt de overledene aan als donor bij de Nederlandse Transplantatie Stichting (NTS) als de overledene geregistreerd staat als donor of als de nabestaanden toestemming hebben gegeven voor donatie. Weefseldonatie is ook mogelijk bij iemand die ook orgaandonor is geweest.

Matching:
De NTS beschikt over alle medische gegevens van de patiënten die op de wachtlijst staan voor weefsel. Zij bekijken aan de hand van die gegevens welke patiënten het meest geschikt zijn om de weefsels te ontvangen.

Tijdsdruk:
Orgaandonatie gaat gepaard met hoge tijdsdruk. Als het lichaam van de overledene binnen drie uur gekoeld wordt, is het vaak tot 24 uur na overlijden nog mogelijk om weefsels uit te nemen voor transplantatie. Is het lichaam niet gekoeld? Dan hebben artsen maar twaalf uur de tijd om de weefsels uit het lichaam te verwijderen. Dit geldt niet voor hartkleppen en bloedvaten. Deze weefsels moeten binnen zes uur verwijderd zijn.

Plaats van uitname:
Weefsels worden uitgenomen door een speciaal uitname team. Als het gaat om hoornvliezen, huid, hartkleppen en bloedvaten gebeurt dit meestal in de obductiekamer of het mortuarium van een ziekenhuis of in het uitvaartcentrum. Bot en pezen worden, vanwege steriliteit, alleen verwijderd in een operatiekamer van een ziekenhuis.

Houdbaarheid:
Hoornvlies blijft na donatie nog ongeveer 4 weken in optimale conditie. Bot en peesweefsel kunnen, afhankelijk van de bewerking, drie tot vijf jaar bewaard worden. Na een speciale behandeling zijn de kleppen van de longslagader, de grote lichaamsslagader en de bloedvaten 5 jaar houdbaar. Huid kan ook 5 jaar goed bewaard blijven.

Thuis overlijden:
Iemand die thuis overlijdt en thuis opgebaard wil blijven, kan donor zijn van huid, botweefsel, hoornvliezen en hartkleppen. Bij donatie van de hoornvliezen worden de oogbollen verwijderd en vervangen door protheses. Daarna worden de ogen gesloten.

Weefselbanken:
Het bewerken, bewaren en aanbieden van weefsels gebeurt in weefselbanken. De laboratoria van deze weefselbanken voeren strenge kwaliteitscontroles uit. De botbank staat in Leiden, de hartkleppenbank en multi-tissuebank staan in Rotterdam en de Hoornvlies- en huidbank staat in Beverwijk. Peesweefsel wordt in de botbank bewaard, terwijl de bloedvaten in de hartkleppenbank bewaard worden.

Meer informatie:
Weet je genoeg en wil jij je opgeven als orgaandonor? Geef dan online je keuze aan op www.jaofnee.nl of download het donorformulier (PDF).

Wil jij nog meer informatie? Kijk dan op één van onze andere pagina’s over orgaandonatie of kijk op de website van de Nederlandse Transplantatie Stichting.

Schrijf je in als orgaandonor