↑ Terug naar Orgaandonatie

Wanneer wel donor, wanneer niet?

 

 

Orgaan- en weefseldonatie is lang niet altijd mogelijk. Pas op het moment van overlijden stelt een arts vast of iemand daadwerkelijk donor kan zijn. Factoren die bij deze beoordeling een rol spelen zijn het moment, de plaats en de oorzaak van het overlijden. Ook spelen leeftijd, tatoeages en piercings en het ziektebeeld van de donor een rol.

Het moment, de plaats en de oorzaak van overlijden:
Wel of geen zuurstof?
Een belangrijk verschil tussen donatie van organen en van weefsels heeft te maken met de zuurstoftoevoer. Organen hebben continu zuurstofrijk bloed nodig om geschikt te blijven voor transplantatie. Daarom wordt bij orgaandonatie een hersendode donor kunstmatig beademd, zodat het bloed blijft circuleren. Meestal is orgaandonatie dus alleen mogelijk als iemand is overleden in een ziekenhuis.

Non-heart-beating donatie:
Als iemand overlijdt in een ziekenhuis door een hartstilstand doorspoelt een arts de organen door met een speciale conserveringsvloeistof, waardoor ze goed blijven voor transplantatie. Dit moet wel meteen na de hartstilstand gebeuren, anders is transplantatie niet meer mogelijk. Deze orgaandonatie heet non-heart-beating donatie.

Weefseldonatie:
Zuurstofrijk bloed is bij weefseldonatie niet belangrijk. Daarom is donatie van weefsels bijna altijd mogelijk, ook als iemand thuis of op straat overlijdt.

Leeftijd:
Leeftijd speelt een rol bij het beoordelen of iemand daadwerkelijk donor kan zijn, maar is lang niet zo belangrijk als vaak wordt gedacht. Voor ieder orgaan en elk weefsel geldt namelijk een andere leeftijdsgrens. Als donatie van het ene orgaan niet meer mag, vanwege de leeftijd, mag een ander meestal nog wel gedoneerd worden. Op het moment van overlijden stelt de arts vast welke organen en weefsels geschikt zijn voor transplantatie. In de onderstaande tabel staat precies vanaf welke en tot welke leeftijd iemand donor kan zijn van specifieke organen en weefsels:

 

Soort orgaan of weefsel: Vanaf: Tot:
Alvleesklier: 0 60
Bloedvaten: 20 46
Botweefsel: 17 56
Dunne darm: 1 50
Hart: 0 65
Hartkleppen man: 1 61
Hartkleppen vrouw: 1 66
Hoornvliezen: 2 86
Huid: 20 81
Lever: 0 -
Longen: 0 75
Nieren: 0 -

 

Tatoeages en piercings:
Ook iemand met een tatoeage of piercing kan gewoon donor zijn. Het enige waar rekening mee gehouden moet worden is dat de kans groter is op infectieziekte als de tatoeage of piercing een halfjaar voor overlijden is gezet. Daar hoef je zelf geen rekening mee te houden, maar de arts die besluit of organen geschikt zijn om te transplanteren wel.

Ziekte:
Als een orgaan of weefsel door ziekte of medicijngebruik is aangetast komt het meestal niet in aanmerking voor donatie. Vaak blijven er dan wel andere organen en weefsel over die wel geschikt zijn om te transplanteren. Daarom is het zelf voor iemand met een ziekte of iemand die medicijnen gebruikt zinvol om zich als donor in te schrijven. De medische kennis neemt ook iedere dag toe. Misschien vormt een aandoening in de toekomst geen belemmering meer voor donatie.

HIV
Zelfs iemand met HIV kan donor worden. Volgens de regels mag het eigenlijk niet, maar er kunnen uitzonderingen gemaakt worden. De arts mag namelijk besluiten om de organen toch voor orgaandonatie te accepteren. Hij mag dit doen als hij inschat dat het risico op besmetting van de ontvangende patiënt niet opweegt tegen de zekerheid dat de patiënt binnen afzienbare tijd zonder transplantatie zal overlijden.

Meer informatie:
Weet je genoeg en wil jij je opgeven als orgaandonor? Geef dan online je keuze aan op www.jaofnee.nl of download het donorformulier (PDF).

Wil jij nog meer informatie? Kijk dan op één van onze andere pagina’s over orgaandonatie of kijk op de website van de Nederlandse Transplantatie Stichting.

Schrijf je in als orgaandonor